Bir bakışta
- İki kişinin yaş farkı hiçbir zaman değişmez.
- n yıl sonra k kişinin yaşları toplamı k · n artar.
- Kat oranı yıllar geçtikçe değişir, fark sabit kalır.
- "Ben senin yaşındayken" anı, yaş farkı kadar yıl öncesidir.
Konu nedir?
Annen senden 25 yaş büyükse, sen 40 yaşına geldiğinde de 25 yaş büyük olacak. Pek çok yaş sorusu bu basit gözleme dayanır: zaman herkes için aynı hızda geçer ve iki kişinin yaş farkı hiç değişmez. Senden istenen, kişilerin bugünkü, geçmişteki ve gelecekteki yaşları arasındaki ilişkileri denkleme dökmektir.
Bilmen gerekenler
- Zaman herkese eşit işler: n yıl sonra herkesin yaşı n artar, n yıl önce herkesin yaşı n azalır.
- Yaş farkı sabittir: İki kişinin yaş farkı hiçbir zaman değişmez. Bu bilgi birçok soruyu tek adımda çözer.
- Toplam yaş: k kişinin yaşları toplamı n yıl sonra k · n artar. Grup yaşı sorularında artışı kişi sayısıyla çarp.
- Tablo yöntemi: Satırlara kişileri, sütunlara "geçmiş – bugün – gelecek" zamanlarını yaz. Bugünkü yaşları bilinmeyenle gösterip diğer sütunları ondan türet.
- Kat ilişkileri: "Annenin yaşı kızının yaşının 4 katıdır" ifadesi A = 4K demektir. Yıllar geçtikçe kat oranı değişir ama fark sabit kalır.
- "Ben senin yaşındayken" kalıbı: Büyük olanın küçüğün bugünkü yaşına geldiği an, yaş farkı kadar yıl öncesidir. Bu tür cümleleri zaman çizgisine dökerek çöz.
- Doğum yılı: Doğum günü geçmiş bir kişinin yaşı ile doğum yılının toplamı içinde bulunulan yıla eşittir.
Sık yapılan hatalar
- Gelecekteki yaşları yazarken yalnız bir kişiye yıl eklemek.
- Toplam yaşta n yıl sonrası için yalnız n eklemek; doğrusu kişi sayısı · n eklemektir.
- "Ben senin yaşındayken" kalıbında geçen süreyi yaş farkı kadar almamak.
- Bugünkü yaş yerine sorulan gelecek yaşı (ya da tersini) işaretlemek.
Nasıl çalışmalı?
Kâğıda üç sütunlu küçük bir tablo çiz: geçmiş, bugün, gelecek. Bilinmeyeni bugünkü sütuna koy, diğer sütunları ondan türet; birkaç sorudan sonra tabloyu kafanda kurmaya başlarsın. "Ben senin yaşındayken" cümlesini görünce iki kişinin zaman çizgisini alt alta çiz ve geçen süreyi yaş farkı olarak işaretle. Cevabı işaretlemeden önce sorunun hangi zamanı sorduğuna bak: bugünü mü, 5 yıl sonrasını mı? Şıklarda genelde ikisi de bulunur. Son olarak bulduğun yaşları cümlelere geri koy ve her cümlenin doğru çıktığını gör.
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
Bir annenin bugünkü yaşı kızının yaşının 4 katıdır. 5 yıl sonra annenin yaşı kızının yaşının 3 katı olacaktır. Buna göre anne ile kızının bugünkü yaşları toplamı kaçtır?
Cevap C. Kızın bugünkü yaşına x, annenin yaşına 4x de. 5 yıl sonra ikisi de 5 yaş büyür: 4x + 5 = 3(x + 5). Açınca 4x + 5 = 3x + 15, x = 10. Kız 10, anne 40 yaşında; bugünkü toplam 50. 60, beş yıl sonraki toplamdır; 40 ise yalnız annenin yaşı.
Kendini dene
3 kardeşin yaşları toplamı 4 yıl sonra 4 artar.
Bugün babasının yaşının 1/3'ü olan bir çocuk, 20 yıl sonra da babasının yaşının 1/3'ü olur.
Aralarında 6 yaş olan iki kardeşten büyüğü, 6 yıl önce küçüğün bugünkü yaşındaydı.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Yaş Problemleri soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Yaş farkı neden hiç değişmez?
Her yıl iki kişinin yaşı da 1 artar. Farkı oluşturan iki sayı aynı miktarda arttığı için fark aynı kalır.
Yaş Problemleri konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.