Konu nedir?
a/b (b ≠ 0) biçiminde yazılabilen sayılar rasyonel sayılardır. Ondalık sayılar da kesir olarak yazılabilir: 0,25 = 1/4. Bu konuda hız, kesir ile ondalık arasında rahatça geçiş yapmaktan gelir.
Bilmen gerekenler
- Toplama-çıkarma: Paydaları eşitle, payları topla. Çarpma: Pay paya, payda paydaya. Bölme: İkinciyi ters çevirip çarp.
- İşlem önceliği: Parantez → üs → çarpma/bölme (soldan sağa) → toplama/çıkarma.
- Sık kullanılan eşlikler: 0,5 = 1/2; 0,25 = 1/4; 0,75 = 3/4; 0,2 = 1/5; 0,125 = 1/8.
- Sıralama: Payları eşitse paydası küçük olan büyüktür; paydaları eşitse payı büyük olan büyüktür. Gerekirse ondalığa çevir.
- Ondalıkta çarpma/bölme: Virgülden sonraki basamak sayılarına dikkat et; 10'un kuvvetleriyle genişletmek işlemi kolaylaştırır.
Sık yapılan hatalar
- İşlem önceliğini unutup soldan sağa hepsini sırayla yapmak.
- Bölmede birinci kesri ters çevirmek.
- Negatif kesirde işareti paydaya ve paya iki kez yazmak.
Nasıl çalışmalı?
Eşlikleri (0,25 = 1/4 gibi) bir kâğıda yazıp ezberle; uzun işlem sorularında önce ifadeyi sadeleştir, sonra hesapla.
Çözümlü örnek soru
0,25 + (1/4) · 2 işleminin sonucu kaçtır?
Çözümü göster
Cevap D. Önce çarpma: (1/4) · 2 = 1/2 = 0,5. Sonra toplama: 0,25 + 0,5 = 0,75 = 3/4.
Sık sorulanlar
Devirli ondalık sayılar rasyonel midir?
Evet. 0,333… = 1/3 gibi devirli ondalık sayılar kesir olarak yazılabildiği için rasyoneldir; √2 gibi devirsiz ve sonsuz olanlar rasyonel değildir.
Rasyonel ve Ondalık Sayılar konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.