Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

TYT Matematik · konu anlatımı

Rasyonel ve Ondalık Sayılar

Kesirlerde dört işlem, ondalık gösterim, sıralama ve işlem önceliği: TYT Matematik rasyonel ve ondalık sayılar konu anlatımı ve çözümlü örnek soru.

Konu nedir?

a/b (b ≠ 0) biçiminde yazılabilen sayılar rasyonel sayılardır. Ondalık sayılar da kesir olarak yazılabilir: 0,25 = 1/4. Bu konuda hız, kesir ile ondalık arasında rahatça geçiş yapmaktan gelir.

Bilmen gerekenler

  • Toplama-çıkarma: Paydaları eşitle, payları topla. Çarpma: Pay paya, payda paydaya. Bölme: İkinciyi ters çevirip çarp.
  • İşlem önceliği: Parantez → üs → çarpma/bölme (soldan sağa) → toplama/çıkarma.
  • Sık kullanılan eşlikler: 0,5 = 1/2; 0,25 = 1/4; 0,75 = 3/4; 0,2 = 1/5; 0,125 = 1/8.
  • Sıralama: Payları eşitse paydası küçük olan büyüktür; paydaları eşitse payı büyük olan büyüktür. Gerekirse ondalığa çevir.
  • Ondalıkta çarpma/bölme: Virgülden sonraki basamak sayılarına dikkat et; 10'un kuvvetleriyle genişletmek işlemi kolaylaştırır.

Sık yapılan hatalar

  • İşlem önceliğini unutup soldan sağa hepsini sırayla yapmak.
  • Bölmede birinci kesri ters çevirmek.
  • Negatif kesirde işareti paydaya ve paya iki kez yazmak.

Nasıl çalışmalı?

Eşlikleri (0,25 = 1/4 gibi) bir kâğıda yazıp ezberle; uzun işlem sorularında önce ifadeyi sadeleştir, sonra hesapla.

Çözümlü örnek soru

0,25 + (1/4) · 2 işleminin sonucu kaçtır?

  1. A 1/4
  2. B 1/2
  3. C 2/3
  4. D 3/4
  5. E 1
Çözümü göster

Cevap D. Önce çarpma: (1/4) · 2 = 1/2 = 0,5. Sonra toplama: 0,25 + 0,5 = 0,75 = 3/4.

Sık sorulanlar

Devirli ondalık sayılar rasyonel midir?

Evet. 0,333… = 1/3 gibi devirli ondalık sayılar kesir olarak yazılabildiği için rasyoneldir; √2 gibi devirsiz ve sonsuz olanlar rasyonel değildir.

Rasyonel ve Ondalık Sayılar konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.