Konu nedir?
Bölme işleminde bölünen = bölen · bölüm + kalan eşitliği her zaman geçerlidir ve kalan bölenden küçüktür. Bölünebilme kuralları ise bölme yapmadan bir sayının kalansız bölünüp bölünmediğini anlamanı sağlar.
Bilmen gerekenler
- 2 ile: Son rakam çift. 5 ile: Son rakam 0 ya da 5. 10 ile: Son rakam 0.
- 3 ile: Rakamlar toplamı 3'ün katı. 9 ile: Rakamlar toplamı 9'un katı.
- 4 ile: Son iki basamağın oluşturduğu sayı 4'ün katı.
- 11 ile: Sağdan başlayarak rakamlara sırayla +, −, +, … işaret verip topla; sonuç 11'in katıysa bölünür.
- Birleşik kurallar: 6 ile bölünme = 2 ve 3 ile bölünme; 15 ile bölünme = 3 ve 5 ile bölünme (aralarında asal bölenler).
- Kalan bulma: Bir sayının 3'e ya da 9'a bölümünden kalan, rakamları toplamının 3'e ya da 9'a bölümünden kalana eşittir.
Sık yapılan hatalar
- Kalanı bölenden büyük ya da eşit almak.
- 12 ile bölünmeyi "2 ve 6" diye kontrol etmek (aralarında asal değil); doğrusu "3 ve 4".
- 11 kuralında işaretleri soldan başlatmak.
Nasıl çalışmalı?
Kuralları bir tabloya yaz ve her gün 10 soruluk kısa bir tekrar yap. Rakam bulma sorularında önce son basamağı kısıtlayan kuralı (2, 5, 10) uygula, sonra rakam toplamı kuralına geç.
Çözümlü örnek soru
Dört basamaklı 7A4B sayısı 5 ve 9 ile kalansız bölünebilmektedir. B ≠ 0 olduğuna göre A kaçtır?
Çözümü göster
Cevap B. 5 ile bölünebilmesi için B = 0 ya da 5 olmalı; B ≠ 0 olduğundan B = 5. 9 ile bölünebilmesi için 7 + A + 4 + 5 = 16 + A, 9'un katı olmalı. A bir rakam olduğundan 16 + A = 18, A = 2.
Sık sorulanlar
Bölme ile bölünebilme aynı konu mu?
Aynı ünitede işlenir. Bölme, bölüm ve kalanla ilgilenir; bölünebilme ise kalanın 0 olup olmadığını kurallarla hızlıca anlamaktır.
Bölme ve Bölünebilme konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.