Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

TYT Matematik · konu anlatımı

Kümeler ve Kartezyen Çarpım

Küme ve alt küme, birleşim-kesişim-fark, küme problemleri ve kartezyen çarpım: TYT Matematik kümeler anlatımı, Venn şeması ipuçları ve örnek.

Bir bakışta

  • n elemanlı kümenin 2ⁿ alt kümesi ve 2ⁿ − 1 öz alt kümesi vardır.
  • s(A ∪ B) = s(A) + s(B) − s(A ∩ B).
  • De Morgan: (A ∪ B)′ = A′ ∩ B′ ve (A ∩ B)′ = A′ ∪ B′.
  • s(A × B) = s(A) · s(B) ve genelde A × B ≠ B × A.
  • Venn şemasını en içteki kesişimden başlayarak doldur.

Konu nedir?

Bir sınıfta 18 kişi futbol, 14 kişi basketbol oynuyor. Bu iki sayıyı toplayıp 32 dersen, ikisini birden oynayanları iki kez saymış olursun. Küme problemlerinde dikkatin çoğu bu ortak bölgeye gider. Küme, iyi tanımlanmış nesnelerin topluluğudur; konu gösterimi, alt küme sayısını, küme işlemlerini, sayma problemlerini ve iki kümeden sıralı ikililer üreten kartezyen çarpımı kapsar.

Bilmen gerekenler

  • Gösterim: Kümeler liste, ortak özellik ya da Venn şemasıyla gösterilir. s(A), A kümesinin eleman sayısıdır; boş küme ∅ ile gösterilir.
  • Alt küme: n elemanlı bir kümenin 2ⁿ alt kümesi ve 2ⁿ − 1 öz alt kümesi vardır. Boş küme her kümenin alt kümesidir.
  • Küme işlemleri: Birleşim (A ∪ B), kesişim (A ∩ B), fark (A − B) ve tümleyen (A′). De Morgan kuralları: (A ∪ B)′ = A′ ∩ B′ ve (A ∩ B)′ = A′ ∪ B′.
  • Eleman sayısı: s(A ∪ B) = s(A) + s(B) − s(A ∩ B). Üç kümede ikili kesişimleri çıkar, üçünün ortak kesişimini geri ekle.
  • Küme problemleri: "Hiçbirini yapmayan" sayısı verilmişse önce toplamdan çıkar, kalanla birleşim kümesini bul. Venn şemasında en içteki bölgeden dışarı doğru doldur.
  • Kartezyen çarpım: A × B = {(a, b) : a ∈ A, b ∈ B} ve s(A × B) = s(A) · s(B). Genel olarak A × B ≠ B × A, çünkü (a, b) ile (b, a) farklı sıralı ikililerdir.
  • Grafik gösterim: A × B'nin elemanları koordinat düzleminde noktalarla gösterilebilir; birinci bileşen yatay, ikinci bileşen dikey eksendedir.

Sık yapılan hatalar

  • Ortak elemanları iki kez saymak.
  • "Yalnız futbol oynayan" ile "futbol oynayan"ı karıştırmak.
  • Boş kümeyi alt küme sayısına katmamak ya da öz alt kümelerden kümenin kendisini çıkarmayı unutmak.
  • Kartezyen çarpımda ikililerin sırasını önemsiz saymak.

Nasıl çalışmalı?

Problem sorularında Venn şemasını mutlaka çiz ve bölgeleri a, b, c diye adlandır. Doldurmaya en içten, yani kesişimden başla; sonra "yalnız" bölgelere, en son dışarıya geç. "Hiçbirini yapmayan" sayısı verildiyse onu en başta toplamdan çıkar. Alt küme sorularında "şu eleman bulunsun, şu bulunmasın" koşullarını görünce koşullu elemanları ayır ve kalanlarla 2ⁿ hesapla; emin olamazsan 3 elemanlı bir kümede alt kümeleri tek tek yazıp say. Kartezyen çarpımı koordinat düzlemindeki noktalarla düşünmek, sıranın neden önemli olduğunu gösterir.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Bir sınıftaki 30 öğrenciden 18'i futbol, 14'ü basketbol oynuyor. 5 öğrenci bu iki sporun hiçbirini oynamıyor. Buna göre yalnız futbol oynayan kaç öğrenci vardır?

Kendini dene

4 elemanlı bir kümenin 16 alt kümesi vardır.

Boş küme yalnız boş kümenin alt kümesidir.

A = {1, 2} ve B = {3} ise hem (1, 3) hem (3, 1) ikilisi A × B'nin elemanıdır.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Kümeler ve Kartezyen Çarpım soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Boş küme kendisinin öz alt kümesi midir?

Hayır. Bir küme kendisinin öz alt kümesi sayılmaz. Boş kümenin tek alt kümesi kendisidir; bu yüzden öz alt küme sayısı 2⁰ − 1 = 0'dır.

Kümeler ve Kartezyen Çarpım konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.