Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

TYT Matematik · konu anlatımı

Sayı ve Kesir Problemleri

Sayı problemleri, kesir problemleri, kalan üzerinden işlem ve sondan başa çözüm: TYT Matematik sayı-kesir problemleri anlatımı ve çözümlü örnek.

Bir bakışta

  • "3 katının 5 fazlası" 3x + 5, "5 fazlasının 3 katı" 3(x + 5) olur.
  • "Kalanın 2/5'i" için önce kalanı bul, kesri ona uygula.
  • Kesirli sorularda bütünü paydaların EKOK'u kadar birim seç.
  • Son durum verilmişse işlemleri tersine çevirip geriye doğru git.

Konu nedir?

"Bir sayının 3 katının 5 fazlası" ile "bir sayının 5 fazlasının 3 katı" aynı şey mi? Biri 3x + 5, diğeri 3(x + 5). Sayı ve kesir problemlerinde matematik genellikle basittir; puan, metindeki her cümleyi doğru eşitliğe çevirebilmekten gelir. Sözel bir durumu denkleme dökmeyi en saf hâliyle ölçen konu budur.

Bilmen gerekenler

  • Sayı problemleri: Bilinmeyeni x ile adlandır ve "bir sayının 3 katının 5 fazlası" gibi ifadeleri 3x + 5 biçiminde yaz. "Fazlası", "eksiği", "katı", "yarısı" kelimeleri işlemlerin sırasını belirler.
  • Ardışık ve basamaklı ifadeler: Ardışık sayıları x, x + 1, x + 2; iki basamaklı sayıyı 10a + b olarak yaz.
  • Kesir problemleri: "Tamamının 2/5'i" ile "kalanın 2/5'i" farklıdır. Kalan üzerinden işlem yapılıyorsa önce kalanı bul, sonra kesri ona uygula.
  • Kolay bütün seçme: Kesirli sorularda bilinmeyen bütün yerine paydaların EKOK'u kadar birim (ör. 12 birim) seçmek işlemleri kolaylaştırır; sonra orantıyla gerçek değere geçersin.
  • Karışık örnekler: Para paylaştırma, kitap okuma, depo boşaltma gibi sorularda her adımdan sonra "geriye ne kaldı?" sorusunu yanıtlayan küçük bir tablo tut.
  • Sondan başa çözüm: Son durumun verildiği sorularda işlemleri tersine çevirerek geriye doğru gitmek çoğu zaman en kısa yoldur.

Sık yapılan hatalar

  • "Kalanın" ifadesini "tamamının" gibi işlemek.
  • "3 fazlasının 2 katı" (2(x + 3)) ile "2 katının 3 fazlası"nı (2x + 3) karıştırmak.
  • Soruda istenen başlangıç değeri yerine ara sonucu işaretlemek.
  • Bulunan sonucun anlamlı olup olmadığını (ör. kişi sayısının tam sayı olması) kontrol etmemek.

Nasıl çalışmalı?

Metni cümle cümle oku ve her cümlenin karşılığını hemen altına yaz; hepsini okuyup sonra kurmaya çalışınca bilgi kaçar. Kesirli sorularda bütün olarak paydaların EKOK'unu seç (3 ve 4 varsa 12 birim) ve her adımda "geriye kaç birim kaldı?" diye küçük bir sütun tut. Şu iki ifadeyi karıştırma: "tamamının 1/4'ü" ve "kalanın 1/4'ü". Sınavda genelde ikincisi sorulur, şıklarda da birincisinin sonucu bekler. Yanlış yaptığında hatanın okumadan mı işlemden mi geldiğini not et; hangi alışkanlığı düzeltmen gerektiğini böyle görürsün.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Ali parasının 1/3'ünü kitaba, kalan parasının 1/4'ünü deftere harcıyor. Geriye 120 TL'si kaldığına göre Ali'nin başlangıçta kaç TL'si vardı?

Kendini dene

Parasının 1/2'sini, sonra kalanın 1/2'sini harcayan kişinin parası biter.

Bir sayının 2 katının 3 eksiği 2x − 3 biçiminde yazılır.

Bir sınıfın 2/5'i kız ve sınıfta 12 kız varsa sınıf 30 kişidir.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Sayı ve Kesir Problemleri soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Kesirli sorularda neden 12 gibi bir sayı seçiyoruz?

Paydaların (burada 3 ve 4) EKOK'u olan bir sayı seçince bütün parçalar tam sayı çıkar; kesirlerle uğraşmadan işlem yaparsın.

Sayı ve Kesir Problemleri konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 4 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.