Bir bakışta
- 0 doğal sayıdır ve çifttir, ama pozitif değildir.
- 1 asal değildir; 2 tek çift asal sayıdır.
- Terim sayısı = (son − ilk) / artış + 1; toplam = terim sayısı · (ilk + son) / 2.
- Negatif sayının çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir; −3² = −9, (−3)² = 9.
- n! sonundaki sıfır sayısı için n'yi 5'e art arda böl ve bölümleri topla.
Konu nedir?
Lisanstan sonra uzun süre matematikle uğraşmadıysan "tek mi çift mi, asal mı, pozitif mi" gibi basit soruların bile paslandığını hissedersin. Temel kavramlar, Genel Yetenek matematiğindeki bütün soruların altında yatan sayı bilgisidir: sayı kümeleri, tek-çift, pozitif-negatif, ardışık ve asal sayılar, faktöriyel. KPSS'de genelde şöyle sorulur: "a, b ve c pozitif tam sayılardır" diye başlayan ve en küçük, en büyük ya da kaç farklı değer isteyen koşullu sorular.
Bilmen gerekenler
- Sayı kümeleri: Doğal sayılar (0, 1, 2, …), tam sayılar (…, −1, 0, 1, …), rasyonel sayılar (a/b, b ≠ 0) ve gerçek sayılar. Rakam 0–9 arasındaki on semboldür; sayı ise rakamlardan oluşur.
- Tek-çift: tek + tek = çift, tek + çift = tek; çarpımda bir çarpan çiftse sonuç çifttir. Tek sayının her pozitif kuvveti tektir.
- Pozitif-negatif: Negatif sayının çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir. a · b < 0 ise a ile b ters işaretlidir.
- Ardışık sayılar: Terim sayısı = (son − ilk) / artış + 1. Toplam = terim sayısı · (ilk + son) / 2. Özel durumlar: 1 + 2 + … + n = n(n + 1)/2, ilk n tek sayının toplamı n², ilk n çift sayının toplamı n(n + 1).
- Asal sayılar: 1'den büyük, yalnız 1'e ve kendisine bölünen doğal sayılardır. 2 tek çift asaldır, 1 asal değildir. Bir sayıyı asal çarpanlarına ayırmak bölen sayısı ve OBEB-OKEK sorularının temelidir.
- Faktöriyel: n! = 1 · 2 · … · n, 0! = 1! = 1. Bölmelerde büyüğü küçüğün cinsinden yaz: 8! = 8 · 7 · 6!. n! sayısının sonundaki sıfır sayısı, n'yi 5'e art arda bölüp bölümleri toplayarak bulunur.
- En küçük–en büyük soruları: Değişkenler arasındaki çarpım ya da toplam ilişkisini kur, sonra olası değerleri tek tek dene.
Sık yapılan hatalar
- "Pozitif tam sayı" koşulunda 0'ı denemek ya da "tam sayı" koşulunda negatifleri unutmak.
- Ardışık çift ya da tek sayılarda artışı 1 almak.
- −3² ile (−3)² değerlerini karıştırmak: ilki −9, ikincisi 9.
- En küçük toplamı ararken bütün olası değerleri denemeden ilk bulduğun sonucu işaretlemek.
Nasıl çalışmalı?
Matematiğe bu konuyla başla ve ilk haftayı ona ver. Akşam 30–40 dakikalık bir oturumda bir kuralı küçük sayılarla dene (1 + 3 + 5 + 7 = 16 = 4² gibi), ardından 20 soru çöz. Kuralı kendi gözünle doğruladığında sınavda unutma ihtimali azalır. Yanlışlarında hangi koşulu atladığını kısa bir listeye yaz: "pozitif", "tam sayı", "farklı". Aynı koşullar sonraki konularda da karşına çıkacağı için bu liste matematik çalışmanın sonuna kadar işine yarar.
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
a, b ve c pozitif tam sayılardır. a · b = 12 ve b · c = 18 olduğuna göre a + b + c toplamı en az kaçtır?
Cevap C. b ortak çarpan, yani hem 12'yi hem 18'i bölmeli: b ∈ {1, 2, 3, 6}. Hepsini dene: b = 1 için 12 + 1 + 18 = 31; b = 2 için 6 + 2 + 9 = 17; b = 3 için 4 + 3 + 6 = 13; b = 6 için 2 + 6 + 3 = 11. En küçük toplam 11'dir.
Kendini dene
1 asal sayıdır.
Ardışık iki tek sayının toplamı her zaman çifttir.
−2⁴ işleminin sonucu 16'dır.
25! sayısının sonunda 6 tane sıfır vardır.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Temel Kavramlar soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Sıfır doğal sayı mıdır?
Evet. Doğal sayılar 0'dan başlar. Sıfır pozitif değildir ama çift sayıdır; “pozitif tam sayı” denen sorularda 0 kullanılamaz.
Temel Kavramlar konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.