Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

KPSS Matematik · konu anlatımı

Geometri: Analitik ve Katı Cisimler

İki nokta arası uzaklık, orta nokta, eğim ve doğru denklemi; prizma, küp, silindir, koni ve küre hacmi: KPSS analitik ve katı cisimler.

Bir bakışta

  • |AB| = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²); orta nokta koordinatların ortalamasıdır.
  • Eğim m = (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁); paralel doğruların eğimleri eşit, dik doğrularınki çarpımı −1.
  • Eritme ve doldurma sorularında hacim korunur, yüzey alanı değişebilir.
  • Silindir hacmi πr²h; koni hacmi, aynı taban ve yükseklikteki silindirin üçte biridir.
  • Küpte hacim a³, yüzey alanı 6a², cisim köşegeni a√3.

Konu nedir?

Bir sürahideki suyu silindir biçimli bir bardağa boşalttığında suyun biçimi değişir ama hacmi aynı kalır. Katı cisim sorularının önemli bir kısmı bu basit gözleme dayanır. Başlık iki parçadan oluşur: analitik geometri şekilleri koordinat düzleminde sayılarla inceler; katı cisimler ise prizma, küp, silindir, koni ve kürenin alan ve hacim hesaplarını kapsar. KPSS'de genelde şöyle sorulur: iki nokta arası uzaklık, bir doğrunun eğimi ya da eritme-doldurma türünden bir hacim sorusu. Sorular kısadır ve formülü doğru uygulamaya dayanır.

Bilmen gerekenler

  • Analitik geometri:
  1. İki nokta arası uzaklık: A(x₁, y₁) ve B(x₂, y₂) için |AB| = √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²).
  2. Orta nokta: ((x₁ + x₂)/2, (y₁ + y₂)/2).
  3. Eğim: m = (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁). Paralel doğruların eğimleri eşit, dik doğruların eğimleri çarpımı −1'dir.
  4. Doğru denklemi: Eğimi m olan ve (x₁, y₁) noktasından geçen doğru y − y₁ = m(x − x₁). Eksenleri kestiği noktaları bulmak için x = 0 ve y = 0 yaz.
  • Katı cisimler:
  1. Dikdörtgenler prizması: Hacim a · b · c, yüzey alanı 2(ab + ac + bc).
  2. Küp: Hacim a³, yüzey alanı 6a², cisim köşegeni a√3.
  3. Silindir: Hacim πr²h, yanal alan 2πrh, tüm alan 2πr² + 2πrh.
  4. Koni: Hacim πr²h / 3. Küre: Hacim 4πr³ / 3, yüzey alanı 4πr².
  • Eritme ve doldurma soruları: Bir cisim eritilip başka bir cisme dönüştürülüyor ya da bir kaptaki su başka bir kaba boşaltılıyorsa hacim korunur; alan değişebilir.

Sık yapılan hatalar

  • Uzaklık formülünde farkların karesini almayı unutmak ya da kökü almamak.
  • Eğim hesabında payı ve paydayı farklı nokta sıralarıyla yazmak.
  • Hacim korunan sorularda yüzey alanının da korunduğunu sanmak.
  • Silindirde yarıçap yerine çapı kullanmak.

Nasıl çalışmalı?

Formülleri iki ayrı kartta (analitik ve katı) topla. Analitik sorularda noktaları kâğıda kabaca bir koordinat düzlemine yerleştir; A(2, −3) noktasının hangi bölgede olduğunu görmek işaret hatalarını azaltır. Katı cisimlerde her sonucun yanına birimini yaz: hacim cm³, alan cm². Birimi tutmayan bir sonuç, yanlış formül kullandığını hemen gösterir. İki akşam ve ardından haftalık kısa bir tekrar yeterlidir.

Katı cisimlerde hacim ve alan

CisimHacimYüzey alanı
Dikdörtgenler prizması (a, b, c)a · b · c2(ab + ac + bc)
Küp (ayrıt a)a³6a²
Silindir (yarıçap r, yükseklik h)πr²h2πr² + 2πrh
Koni (yarıçap r, yükseklik h, ana doğru ℓ)πr²h / 3πr² + πrℓ
Küre (yarıçap r)4πr³ / 34πr²

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Boyutları 2 cm, 4 cm ve 8 cm olan dikdörtgenler prizması biçimindeki bir metal parça eritilerek, hiç kayıp olmadan küp biçiminde tek bir parça yapılıyor. Buna göre küpün tüm yüzey alanı kaç cm²'dir?

Kendini dene

Eğimleri 2 ve −1/2 olan iki doğru birbirine diktir.

Bir cisim eritilip başka biçime getirilince yüzey alanı da korunur.

x = 3 doğrusunun eğimi 0'dır.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Geometri: Analitik ve Katı Cisimler soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Eğimi tanımsız olan doğru hangisidir?

Dikey doğrular (x = sabit) için x₂ − x₁ = 0 olduğundan eğim tanımsızdır. Yatay doğruların (y = sabit) eğimi ise 0'dır.

Geometri: Analitik ve Katı Cisimler konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.