Bir bakışta
- Negatif sayıyla çarpma ya da bölmede eşitsizliğin yönü değişir.
- Aynı yönlü eşitsizlikler taraf tarafa toplanabilir; çıkarma ve çarpma doğrudan yapılmaz.
- |x| < a ise −a < x < a; |x| > a ise x > a ya da x < −a (a > 0).
- Mutlak değer negatif olamaz; |ifade| = negatif sayı denkleminin çözümü yoktur.
- x < 3 ise |x − 3| = 3 − x: içi negatifse başına eksi konarak çıkar.
Konu nedir?
−2x < 6 eşitsizliğini çözerken iki tarafı −2'ye bölersin ve yön değişir: x > −3. Adayların en çok takıldığı yer bu tek kuraldır. Eşitsizlikler bir değişkenin alabileceği değer aralığını, mutlak değer ise bir sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığını anlatır. KPSS'de genelde şöyle sorulur: "kaç farklı tam sayı değeri alır?" ya da "x · y ifadesinin en büyük değeri kaçtır?". Mutlak değerli eşitsizlikler eşitsizlik kurallarıyla çözüldüğü için iki başlık birlikte çalışılır.
Bilmen gerekenler
- Eşitsizlik kuralları: Her iki tarafa aynı sayı eklenip çıkarılabilir. Pozitif bir sayıyla çarpma ya da bölmede yön değişmez; negatif bir sayıyla çarpma ya da bölmede yön değişir.
- Aralıklar: a < x < b açık aralıktır; uç noktalar dahil değildir. a ≤ x ≤ b kapalı aralıktır. Tam sayı değerlerini sayarken uçları kontrol et.
- Eşitsizliklerde toplama: Aynı yönlü eşitsizlikler taraf tarafa toplanabilir; çıkarma ve çarpma doğrudan yapılmaz. x − y'nin aralığı için x'in aralığına −y'nin aralığı eklenir.
- En büyük–en küçük değer: x ve y aralıkları verilmişse x · y gibi ifadelerin uç değerleri, uç noktaların çarpımları denenerek bulunur.
- Mutlak değer: |x| = x (x ≥ 0) ve |x| = −x (x < 0). Mutlak değer hiçbir zaman negatif olmaz. |a − b|, a ile b arasındaki uzaklıktır.
- Mutlak değerli denklemler: |x − 2| = 5 ise x − 2 = 5 ya da x − 2 = −5. |ifade| = negatif sayı denkleminin çözümü yoktur.
- Mutlak değerli eşitsizlikler: |x| < a ise −a < x < a; |x| > a ise x > a ya da x < −a (a > 0).
Sık yapılan hatalar
- Negatif sayıyla çarparken yönü çevirmeyi unutmak.
- Tam sayıları sayarken uç noktaları yanlış dahil etmek ya da dışarıda bırakmak.
- |x| > a eşitsizliğini tek aralık gibi yazmak.
- İçi negatif olan mutlak değeri dışarı aynen çıkarmak: x < 3 ise |x − 3| = 3 − x.
Nasıl çalışmalı?
Kuralları sayı doğrusu çizerek öğren. −1 ≤ x ≤ 4 aralığını çizip tam sayıları üstüne nokta nokta işaretlemek, uç noktaları sayarken yapılan hatayı büyük ölçüde önler. İki kısa oturumda kuralları çalış, sonra bir hafta boyunca günde 10–15 soru çöz. Tam sayı sayma sorularında sonucu formülle değil, küçük bir listeyle kontrol et: −1, 0, 1, 2, 3, 4 yazmak birkaç saniye sürer ve bir eksik ya da fazla saymayı hemen gösterir.
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
|2x − 3| ≤ 5 eşitsizliğini sağlayan kaç farklı x tam sayısı vardır?
Cevap C. Mutlak değeri aç: −5 ≤ 2x − 3 ≤ 5. Her tarafa 3 ekle: −2 ≤ 2x ≤ 8. 2'ye böl (pozitif, yön değişmez): −1 ≤ x ≤ 4. Tam sayılar −1, 0, 1, 2, 3, 4 olmak üzere 6 tanedir.
Kendini dene
−3x > 12 ise x > −4'tür.
|x − 2| = −1 denkleminin çözümü yoktur.
−2 < x < 3 aralığında 5 farklı tam sayı vardır.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Basit Eşitsizlikler ve Mutlak Değer soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Mutlak değerin içi negatif olursa ne yapılır?
İçindeki ifade negatifse mutlak değer, ifadenin başına eksi konularak dışarı çıkarılır: a < 0 için |a| = −a. Bu yüzden önce içerinin işaretini belirle.
Basit Eşitsizlikler ve Mutlak Değer konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.