Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

LGS Türkçe · konu anlatımı

Yazım Kuralları

Büyük harfler, sayıların yazımı, birleşik sözcükler ve de, ki, mi yazımı; bağlaç ile eki ayırma testi: LGS Türkçe yazım kuralları ve çözümlü örnek.

Bir bakışta

  • Bağlaç olan "de" ve "ki" ayrı, ek olan "-de" ve "-ki" bitişik yazılır.
  • Soru eki "mi" her zaman ayrı yazılır: "Okudun mu?"
  • Özel adlara ve rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: "Ankara'da", "2027'de".
  • Belli bir tarih bildiren ay adı büyük, tarih bildirmeyen ay adı küçük yazılır.
  • Harfle yazılan sayılar ayrı yazılır: "on beş", "yüz yirmi üç".
  • "Belki, sanki, çünkü, mademki" kalıplaşmıştır, bitişik yazılır.

Konu nedir?

"Bizde geleceğiz." ile "Biz de geleceğiz." arasında yalnız bir boşluk var, ama ilki yanlış. Yazım sorularının çoğu böyle küçük ayrıntılarla ilgilidir. Türkçede yazımın ölçüsü, Türk Dil Kurumunun yayımladığı yazım kılavuzudur. Kuralların listesi uzun görünür; sınavda en sık karşına çıkanlar ise birkaç başlıkta toplanır: büyük harfler, sayılar, birleşik sözcükler ve de/ki/mi.

Bilmen gerekenler

  • Büyük harf: Cümle başı, özel adlar (kişi, ülke, şehir, dağ, nehir adları), kitap ve dergi adlarının her sözcüğü büyük harfle başlar. Belli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük yazılır: "29 Ekim 1923". Tarih bildirmeyen ay adları küçük yazılır: "Okullar eylülde açılır."
  • Özel adlara gelen ekler: Kesme işaretiyle ayrılır: "Ankara'da", "Ahmet'e".
  • Sayıların yazımı: Harfle yazılan sayılar ayrı yazılır: "on beş", "yüz yirmi üç". Rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: "2027'de", "5'inci".
  • Sıra ve üleştirme sayıları: Sıra sayıları rakamla "3." ya da "3'üncü" biçiminde yazılır. Üleştirme sayıları "ikişer, beşer" biçimindedir.
  • Birleşik sözcükler: Anlam kayması olan birleşik sözcükler bitişik yazılır: "hanımeli", "aslanağzı", "kuşburnu". Yardımcı fiillerle kurulanlarda ses düşmesi ya da türemesi olursa bitişik ("affetmek", "hissetmek"), olmazsa ayrı yazılır ("yardım etmek", "kabul etmek").
  • "de" bağlacı ve "-de" eki: Bağlaç olan "de" ayrı yazılır ("Ben de geldim."), bulunma eki "-de" bitişik yazılır ("Evde kaldım."). Bağlaç cümleden çıkarılınca anlam daralır ama cümle bozulmaz.
  • "ki" bağlacı ve "-ki" eki: Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır ("Duydum ki gelmişsin."), sıfat yapan ve aitlik bildiren "-ki" bitişik yazılır ("yarınki toplantı", "seninki"). "Belki, sanki, çünkü, oysaki, mademki" kalıplaşmıştır, bitişik yazılır.
  • "mi" soru eki: Her zaman ayrı yazılır, kendinden sonra gelen ekler ona bitişir: "Geliyor musun?", "Okudun mu?"

Sık yapılan hatalar

Sınıfta en sık görülen yazım yanlışı, bağlaç olan "de"nin bitişik yazılmasıdır; özellikle "bende", "sende" biçiminde. "Bende geliyorum." yazıldığında "de" bulunma eki gibi okunur ve anlam bulanıklaşır; doğrusu "Ben de geliyorum."

  • "Yarınki, akşamki, dünkü" gibi sözcüklerde "ki"yi ayırmak.
  • Soru ekini fiile bitiştirmek: "okudunmu" yazmak. Doğrusu "okudun mu".
  • Tarih bildirmeyen ay adlarını büyük harfle yazmak.

Nasıl çalışmalı?

"de" için tek bir test yeterli: sözcüğü cümleden çıkar. Cümle ayakta kalıyorsa bağlaçtır, ayrı yazılır; cümle bozuluyorsa ektir, bitişik yazılır. "ki" için de benzer bir yol izle: "yarınki, akşamki" gibi bir zaman sözcüğüne ya da "seninki" gibi bir aitliğe bağlıysa bitişiktir. En iyi alıştırma alanı kendi yazdıkların: arkadaşlarına attığın mesajlarda bir hafta boyunca de/ki/mi yazımına dikkat et. Yanlış yaptığın sözcükleri bir listede topla ve haftada bir göz gezdir. Emin olmadığında Türk Dil Kurumunun çevrim içi sözlüğüne bakmak yalnız birkaç saniye sürer.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Kendini dene

"Yarınki" sözcüğündeki "-ki" ayrı yazılmalıdır.

"Okullar eylülde açılır." cümlesinde "eylül" küçük harfle doğru yazılmıştır.

"Yardım etmek" bitişik yazılmalıdır.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Yazım Kuralları soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

"de"nin bağlaç mı ek mi olduğunu nasıl anlarım?

"de"yi cümleden çıkar. Cümle anlamını koruyor, yalnız "da/de"nin kattığı "de, bile" anlamı kayboluyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır. Cümle bozuluyorsa ektir ve bitişik yazılır: "Evde kaldım." cümlesinden "-de" çıkarılamaz.

Yazım Kuralları konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.