Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

LGS Matematik · konu anlatımı

Eşlik ve Benzerlik

Eş ve benzer şekiller, benzerlik oranı, çevre oranı ve gölge, harita, maket problemlerinde orantı kurma: LGS Matematik eşlik ve benzerlik ve örnek.

Bir bakışta

  • Eş şekillerde karşılıklı kenarlar ve açılar eşittir; ≅ ile gösterilir.
  • Benzer şekillerde açılar eş, kenarlar orantılıdır; ∼ ile gösterilir.
  • Benzer iki çokgenin çevreleri oranı benzerlik oranına eşittir.
  • Her eş şekil benzerdir; her benzer şekil eş değildir.
  • Aynı anda güneş ışınları paralel kabul edilir; boy / gölge oranı bütün cisimler için aynıdır.

Konu nedir?

Telefonunda bir fotoğrafı iki parmağınla büyüttüğünde resim büyür ama biçimi bozulmaz; yüzler uzayıp yassılaşmaz. Büyütülmüş görüntü ilk görüntüye benzerdir. İki şekil hem biçim hem büyüklük olarak aynıysa eş, yalnız biçim olarak aynı ama büyüklükleri farklı olabiliyorsa benzer şekillerdir. Bir binanın maketi ve aynı anda oluşan gölgeler de benzerliğin günlük hayattaki örnekleridir. LGS'de bu konu çoğunlukla oran-orantı kurmayı gerektiren problemlerle sorulur.

Bilmen gerekenler

  • Eşlik: Karşılıklı kenar uzunlukları ve karşılıklı açı ölçüleri eşit olan şekiller eştir. Eşlik ≅ sembolüyle gösterilir.
  • Benzerlik: Karşılıklı açıları eş, karşılıklı kenar uzunlukları orantılı olan şekiller benzerdir. Benzerlik ∼ sembolüyle gösterilir.
  • İki koşul birlikte: Çokgenlerde benzerlik için hem açıların eş hem kenarların orantılı olması gerekir. Örneğin bir kare ile kare olmayan bir dikdörtgenin bütün açıları 90° olduğu hâlde kenarları orantılı olmadığı için benzer değildir.
  • Benzerlik oranı: Karşılıklı kenarların oranıdır. Kenarları 4 cm ve 6 cm olan iki benzer şeklin benzerlik oranı 4/6 = 2/3'tür.
  • Çevre oranı: Benzer iki çokgenin çevrelerinin oranı benzerlik oranına eşittir.
  • Eşlik ve benzerlik ilişkisi: Eş şekiller, benzerlik oranı 1 olan benzer şekillerdir. Her eş şekil benzerdir ama her benzer şekil eş değildir.
  • Gölge problemleri: Aynı anda güneş ışınları paralel kabul edilir. Bu yüzden boy / gölge oranı bütün cisimler için aynıdır.
  • Karşılık gelen kenarlar: Oranı kurarken kısa kenarı kısa kenarla, uzun kenarı uzun kenarla eşleştir.

Sık yapılan hatalar

Sınıfta en çok gölge sorularında oran ters kurulur: bir tarafta boy / gölge, öbür tarafta gölge / boy yazılır. Sonuç mantıksız çıkar ama öğrenci bunu fark etmeden seçeneklerde arar; çoğu zaman o yanlış sayı da seçeneklerde bekliyordur.

  • Oranı kurarken karşılık gelmeyen kenarları eşleştirmek.
  • Yalnız açılar eş diye çokgenleri benzer saymak; kenarların orantılı olup olmadığını kontrol etmemek.
  • Benzerlik oranını farklı birimlerle (cm ile m) hesaplamak. Önce birimleri eşitle.

Nasıl çalışmalı?

Benzer iki şekli yan yana çiz ve karşılık gelen kenarları aynı renkle işaretle; oranı ancak bundan sonra yaz. Gölge sorularında küçük bir tablo kur: sütunlara "boy" ve "gölge", satırlara cisimleri yaz. Her satırdaki oran aynı olmalı. Bu düzen, oranı ters kurma hatasını büyük ölçüde önler. Bulduğun sonucu bir kez de mantıkla kontrol et: gölgesi Elif'inkinin yedi buçuk katı olan bir ağaç, Elif'ten de yedi buçuk kat uzun olmalıdır. Harita ve maket sorularını da aynı tabloyla çöz; hepsi aynı fikre, orantıya dayanır.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Boyu 1,6 m olan Elif'in güneşli bir günde gölgesinin uzunluğu 2 m'dir. Aynı anda Elif'in yakınındaki bir ağacın gölgesinin uzunluğu 15 m olduğuna göre ağacın boyu kaç metredir? (Güneş ışınlarını paralel kabul ediniz.)

Kendini dene

Bütün açıları 90° olduğu için her dikdörtgen bir kareye benzerdir.

Bütün eşkenar üçgenler birbirine benzerdir.

Benzerlik oranını hesaplarken birimleri eşitlemek gerekmez.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Eşlik ve Benzerlik soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Bütün kareler birbirine benzer midir?

Evet. Bütün karelerin açıları 90° ve kenarları kendi aralarında eşit olduğundan karşılıklı kenarlar her zaman orantılıdır. Aynı durum eşkenar üçgenler için de geçerlidir.

Eşlik ve Benzerlik konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.