Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

KPSS Türkçe · konu anlatımı

Noktalama İşaretleri

Nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, soru işareti ve kesme işareti: KPSS noktalama sorularında takılınan ayrıntılar ve örnek soru.

Bir bakışta

  • Soru sözcüğü içeren ama soru sormayan cümle noktayla biter.
  • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler noktalı virgülle ayrılır.
  • İki nokta, ardından açıklama ya da örnek gelecek cümlenin sonuna konur.
  • Özel adlara gelen ekler kesmeyle ayrılır; kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz.
  • Rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: 1990'lı yıllar.

Konu nedir?

"Neden geç kaldığını anlamadım?" cümlesinin sonundaki soru işareti yanlıştır, çünkü cümle bir soru sormaz, bir durumu bildirir. Noktalama soruları çoğunlukla bu tür ince ayrıntılara dayanır. İşaretler yazıda duraklamayı, vurguyu ve anlam ilişkisini gösterir. KPSS'de genelde şöyle sorulur: bir paragrafta numaralanmış yerlere hangi işaretlerin gelmesi gerektiği ya da hangi cümlede yanlış kullanım bulunduğu istenir. Yazım kurallarıyla aynı hafta çalışılırsa iki konu birbirini tamamlar.

Bilmen gerekenler

  • Nokta: Tamamlanmış cümlenin sonuna, kısaltmaların ve sıra sayısı bildiren rakamların sonuna konur ("3. kat").
  • Virgül: Eş görevli sözcükleri ve sıralı cümleleri ayırır; cevap bildiren "evet, hayır" sözcüklerinden ve hitaplardan sonra, ara sözlerin başında ve sonunda kullanılır. Özneden sonra konarak karışıklık önlenebilir.
  • Noktalı virgül: Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırır; ayrıca türleri ya da takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.
  • İki nokta: Kendisinden sonra açıklama ya da örnek verilecek cümlenin sonuna konur: "Üç şey aldım: kalem, defter, silgi."
  • Soru işareti: Soru eki ya da soru sözcüğüyle kurulan soru cümlelerinin sonuna konur. Soru sözcüğü içeren ama soru sormayan cümle noktayla biter: "Kimin geleceğini bilmiyorum."
  • Ünlem işareti: Sevinç, korku, şaşkınlık, seslenme bildiren cümle ya da sözlerden sonra konur.
  • Üç nokta: Tamamlanmamış cümlelerin sonunda ve söylenmek istenmeyen sözlerin yerinde kullanılır.
  • Kesme işareti: Özel adlara gelen çekim eklerini ayırır: "Ankara'dan". Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz; rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: "1990'lı yıllar".
  • Tırnak ve uzun çizgi: Alıntılar tırnak içinde, karşılıklı konuşmalar uzun çizgiyle verilir.

Sık yapılan hatalar

  • Soru sözcüğü gördüğü her cümleye soru işareti koymak.
  • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri yine virgülle ayırmak.
  • Cins adlara gelen ekleri kesmeyle ayırmak: "masa'ya" yanlıştır.

Nasıl çalışmalı?

Her işaret için kuralı tek cümleyle yaz ve yanına kendi örneğini ekle; bütün liste bir sayfayı geçmez. Bir gazete yazısında noktalı virgül ve iki nokta kullanımlarını kalemle işaretle; yazarın onları neden seçtiğini görmek, kuralı ezberlemekten daha çabuk öğretir. Soru çözerken soru işaretli her cümleyi sesli oku ve "bu cümle gerçekten bir şey soruyor mu?" diye sor. Konu tek oturumda toparlanır; sonrasında yazım kurallarıyla karma 15 soruluk bir testi haftada bir çözmek yeterlidir.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı yapılmıştır?

Kendini dene

“Masa'ya” yazımı doğrudur.

“Evet, raporu bugün teslim edeceğim.” cümlesinde virgül doğru kullanılmıştır.

“Türk Dil Kurumu'na” yazımı doğrudur.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Noktalama İşaretleri soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Noktalı virgül ile virgül arasındaki fark nedir?

Virgül eş görevli sözcükleri ve basit sıralı cümleleri ayırır. Cümlelerin içinde zaten virgül varsa, cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Noktalama İşaretleri konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 1 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.