Bir bakışta
- Temel formül: A = (taban · yükseklik) / 2.
- İki kenar ve aradaki açı: A = (1/2) · b · c · sin A.
- Yüksekliği ortak üçgenlerde alanlar oranı tabanlar oranına eşittir.
- Kenarortay üçgeni iki eş alana, üç kenarortay altı eş alana böler.
- İç teğet çemberle A = r · u, çevrel çemberle A = abc / (4R).
Konu nedir?
Taban çarpı yükseklik bölü iki: bunu herkes bilir. Sınav ise alanı nadiren bu kadar açık sorar. Ya iki üçgenin alan oranını ister ya da yüksekliği vermez, onun yerine bir açı, üç kenar ya da bir çember verir. Bu yüzden aynı alanı birkaç farklı yoldan yazabilmek ve gerektiğinde bu ifadeleri birbirine eşitleyebilmek gerekir.
Bilmen gerekenler
- Alan formülleri: A = (taban · yükseklik) / 2. İki kenar ve aradaki açı biliniyorsa A = (1/2) · b · c · sin A.
- Heron formülü: Yarı çevre u = (a + b + c) / 2 ise A = √(u(u − a)(u − b)(u − c)).
- Çemberlerle alan: İç teğet çemberin yarıçapı r ise A = r · u. Çevrel çemberin yarıçapı R ise A = (a · b · c) / (4R).
- Alan oranları: Yükseklikleri aynı olan üçgenlerin alanları tabanlarıyla orantılıdır. Örneğin D ∈ [BC] ise A(ABD) / A(ADC) = |BD| / |DC|.
- Kenarortay üçgeni iki eş alana böler. Ağırlık merkezi köşelere birleştirilirse üç eş alan, üç kenarortay çizilirse altı eş alan oluşur.
- Benzer üçgenlerde alanlar oranı, benzerlik oranının karesidir.
- Karma alan soruları: Taralı bölgeyi ya büyük alandan küçük alanı çıkararak ya da parçalara bölüp toplayarak bul.
Sık yapılan hatalar
- Dik olmayan bir kenarı yükseklik sanmak. Yükseklik, karşı köşeden tabana dik inen doğru parçasıdır; geniş açılı üçgende tabanın uzantısına bile düşebilir.
- Sinüslü formülde iki kenarın arasındaki açı yerine başka bir açıyı kullanmak. b ve c veriliyse gereken açı A'dır.
- Alan oranı sorularında yükseklikleri farklı üçgenleri yalnız tabanlarıyla karşılaştırmak. Oran kurmadan önce ortak yüksekliğin gerçekten var olup olmadığına bak.
Nasıl çalışmalı?
Alan sorusunu okuyunca hesaba girmeden şunu sor: "Bu üçgenlerin ortak bir köşesi ve aynı doğru üzerinde tabanları var mı?" Varsa alanı hiç hesaplamadan oranla sonuca gidersin. Formülleri ezberden çok tek bir üçgen üzerinde dene: 3-4-5 üçgeninin alanını taban-yükseklik, Heron ve r · u yollarıyla ayrı ayrı bul. Hepsinden 6 çıktığını görmek, hangi formülün ne zaman işe yarayacağını sezmeni sağlar.
Hangi bilgi verilmişse hangi alan formülü
| Verilen | Alan formülü |
|---|---|
| Bir kenar ve o kenara ait yükseklik | A = a · h / 2 |
| İki kenar ve aradaki açı | A = (1/2) · b · c · sin A |
| Üç kenar | Heron: A = √(u(u − a)(u − b)(u − c)) |
| İç teğet çemberin yarıçapı r | A = r · u (u yarı çevre) |
| Çevrel çemberin yarıçapı R | A = a · b · c / (4R) |
| Dik üçgen | A = dik kenarların çarpımı / 2 |
| Eşkenar üçgen, kenar a | A = a²√3 / 4 |
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
Bir ABC üçgeninde D noktası [BC] kenarı üzerindedir. |BD| = 3 cm, |DC| = 5 cm ve A(ABC) = 48 cm² olduğuna göre A(ABD) kaç cm²'dir?
Cevap C. ABD ve ADC üçgenlerinin A köşesinden [BC]'ye inen yüksekliği ortaktır, bu yüzden alanları tabanlarıyla orantılıdır. |BC| = 8 cm, ABD'nin payı 3/8: A(ABD) = 48 · 3 / 8 = 18 cm². Yükseklik ya da açı bilmeye gerek kalmadı.
Kendini dene
Kenarları 3, 4 ve 5 cm olan üçgenin iç teğet çemberinin yarıçapı 1 cm'dir.
Sinüslü alan formülünde iki kenarla herhangi bir açının sinüsü kullanılabilir.
Tabanları eşit ama yükseklikleri farklı iki üçgenin alanları eşittir.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Üçgende Alan soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Heron formülü ne zaman kullanılır?
Üç kenar verilmiş, yükseklik ya da açı verilmemişse kullanılır. Kenarlar özel bir dik üçgen oluşturuyorsa (5-12-13 gibi) Heron yerine dik kenarların çarpımının yarısını almak daha hızlıdır.
Üçgende Alan konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.