Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

Geometri · konu anlatımı

Katı Cisimler

Prizmalar ve küp, silindir, piramit ve koni, küre; hacim, yüzey alanı ve karma katı cisim soruları: YKS Geometri katı cisimler konu anlatımı ve örnek.

Bir bakışta

  • Prizma ve silindir: hacim = taban alanı · yükseklik.
  • Piramit ve koni: hacim = (1/3) · taban alanı · yükseklik.
  • Konide ana doğru l² = r² + h²; yanal alan πrl.
  • Küre: hacim (4/3)πr³, yüzey alanı 4πr².
  • Bir cisim eritilip yeniden dökülürse hacim korunur.

Konu nedir?

Kâğıttan bir küp yapmak için önce düz bir açınım kesip katlarsın. Katı cisim sorularında da aynı fikir işe yarar: cisim üç boyutludur, ama yüzey alanını düz parçalardan, iç uzunlukları da cismin içine gizlenmiş dik üçgenlerden bulursun. Sorular genellikle hacim, yüzey alanı ya da köşegen, ana doğru gibi bir iç uzunluk ister.

Bilmen gerekenler

  • Prizmalar ve küp: Prizmanın hacmi taban alanı · yükseklik. Dikdörtgenler prizmasında (a, b, c) hacim abc, yüzey alanı 2(ab + bc + ac), cisim köşegeni √(a² + b² + c²). Küpte hacim a³, yüzey alanı 6a², cisim köşegeni a√3.
  • Silindir: Hacim πr²h, yanal alan 2πrh, tüm alan 2πr(r + h). Silindirin yanal yüzeyi açılınca kenarları 2πr ve h olan bir dikdörtgen olur.
  • Piramit ve koni: Hacim (1/3) · taban alanı · yükseklik. Dik dairesel konide ana doğru l için l² = r² + h², yanal alan πrl, tüm alan πr(r + l), hacim (1/3)πr²h.
  • Koninin yanal yüzeyi açılınca yarıçapı l olan bir daire dilimi olur; bu dilimin merkez açısı α için α / 360° = r / l.
  • Küre: Hacim (4/3)πr³, yüzey alanı 4πr².
  • Karma katı cisim: Bir cisim eritilip başka bir cisme dönüştürülürse hacim korunur. Birleşik cisimlerin yüzey alanı hesaplanırken birbirine yapışan yüzler çıkarılır.

Sık yapılan hatalar

  • Konide yükseklik ile ana doğruyu karıştırmak. Yanal alanda l, hacimde h kullanılır; r = 3 ve h = 4 ise l = 5'tir.
  • Piramit ve konide 1/3 çarpanını atlamak. Sivri uçlu cisimlerin hacmi, aynı taban ve yükseklikteki prizmanın üçte biridir.
  • Birleşik cisimlerde içeride kalan yüzleri de toplamak. Yan yana yapıştırılmış iki küpte 12a²'den yapışan iki yüz düşer, geriye 10a² kalır.

Nasıl çalışmalı?

Her cismin açınımını en az bir kez kendin çiz; silindirin yanal yüzünün bir dikdörtgen, koninin yanal yüzünün bir daire dilimi olduğunu görmek, yanal alan formüllerini ezber olmaktan çıkarır. Hacim formüllerini iki gruba ayır: düz cisimler (prizma, silindir) taban · h, sivri cisimler (piramit, koni) (1/3) · taban · h. Uzunluk soruluyorsa cismin içinden geçen dik üçgeni şeklin yanına ayrıca çiz; üç boyutlu şekilde açıları doğru görmek zordur.

Katı cisimlerde hacim ve alan

CisimHacimTüm yüzey alanı
Dikdörtgenler prizması (a, b, c)abc2(ab + bc + ac)
Küp (a)a³6a²
Silindir (r, h)πr²h2πr(r + h)
Piramit(1/3) · taban alanı · hTaban alanı + yan yüzlerin alanları
Koni (r, h, l)(1/3)πr²hπr(r + l)
Küre (r)(4/3)πr³4πr²

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Taban yarıçapı 3 cm ve yüksekliği 4 cm olan dik dairesel bir koninin yanal alanı kaç cm²'dir?

Kendini dene

Kenarı 2 cm olan küpün cisim köşegeni 2√2 cm'dir.

Taban alanı ve yüksekliği aynı olan koni ile silindirden koninin hacmi silindirinkinin üçte biridir.

İki küp yan yana yapıştırılınca yüzey alanı iki küpün yüzey alanları toplamına eşit olur.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Katı Cisimler soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Yüzey alanı ile yanal alan arasındaki fark nedir?

Yanal alan yalnız yan yüzlerin alanıdır. Tüm (yüzey) alan ise buna taban ve varsa üst taban alanları eklenerek bulunur.

Katı Cisimler konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 5 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.