Bir bakışta
- Paralelkenarda karşılıklı açılar eşit, ardışık açılar bütünlerdir.
- Paralelkenarda köşegenler birbirini ortalar ve şekli dört eş alanlı üçgene böler.
- Köşegen bağıntısı: e² + f² = 2(a² + b²).
- Eşkenar dörtgende köşegenler diktir; a² = (e/2)² + (f/2)² ve alan e · f / 2.
Konu nedir?
Karşılıklı kenarları paralel olan dörtgene paralelkenar denir. Dört kenarı da eşit olan paralelkenar ise eşkenar dörtgendir. İki şekilde de soruyu çözen çoğu zaman köşegenlerdir: paralelkenarda birbirini ortalarlar, eşkenar dörtgende buna ek olarak dik kesişirler. Bu farkı bilen öğrenci, hangi şekilde hangi dik üçgeni kurabileceğini hemen görür.
Bilmen gerekenler
- Paralelkenar: Karşılıklı kenarlar paralel ve eşittir. Karşılıklı açılar eşit, ardışık iki açının toplamı 180°'dir.
- Paralelkenarda köşegenler birbirini ortalar, ama genel olarak eşit ya da dik değildir.
- Ardışık iki açının açıortayları dik kesişir.
- Paralelkenarda alan: Taban · yükseklik ya da a · b · sin α (α iki komşu kenar arasındaki açı). Köşegenler paralelkenarı dört eş alanlı üçgene böler.
- Paralelkenarın içindeki herhangi bir noktayı köşelere birleştirince, karşılıklı iki üçgenin alanları toplamı paralelkenarın alanının yarısıdır.
- Köşegen bağıntısı: Kenarlar a, b ve köşegenler e, f ise e² + f² = 2(a² + b²).
- Eşkenar dörtgen: Paralelkenarın bütün özelliklerine ek olarak köşegenler diktir ve köşe açılarını ikiye böler.
- Eşkenar dörtgende köşegenler e ve f ise kenar için a² = (e/2)² + (f/2)², alan e · f / 2. Alan a · h ya da a² · sin α ile de bulunur.
Sık yapılan hatalar
- Paralelkenarda köşegenleri eşit ya da dik varsaymak. Eşitlik yalnız dikdörtgende, diklik yalnız eşkenar dörtgende vardır; aşağıdaki tablo hangisinde ne olduğunu gösteriyor.
- Alanı taban ile yan kenarın çarpımı sanmak. Yan kenar eğiktir; kenarları 8 ve 5 olan paralelkenarın alanı en fazla 40 olur; açı 90° değilse 40'ın altında kalır.
- Eşkenar dörtgende kenarı bulurken köşegenlerin tamamını kullanmak. Dik üçgenin kenarları köşegenlerin yarılarıdır.
Nasıl çalışmalı?
Paralelkenar şeklini çizdikten sonra paralellikten gelen iç ters açıları hemen işaretle. Bir açıortay verilmişse çoğu zaman şeklin içinde bir ikizkenar üçgen belirir ve soru oradan çözülür. Eşkenar dörtgende iki köşegeni de çiz, kesişim noktasına dik açı işareti koy ve yarı uzunlukları üstüne yaz; elinde dört eş dik üçgen olur. Yükseklik soruluyorsa alanı iki yoldan yaz ve eşitle: e · f / 2 = a · h.
Özel dörtgenlerde köşegenler
| Dörtgen | Birbirini ortalar | Eşit uzunlukta | Dik kesişir |
|---|---|---|---|
| Paralelkenar | Evet | Genel olarak hayır | Genel olarak hayır |
| Dikdörtgen | Evet | Evet | Genel olarak hayır |
| Eşkenar dörtgen | Evet | Genel olarak hayır | Evet |
| Kare | Evet | Evet | Evet |
| Deltoid | Yalnız simetri ekseni ötekini | Genel olarak hayır | Evet |
| İkizkenar yamuk | Hayır | Evet | Genel olarak hayır |
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
Köşegen uzunlukları 12 cm ve 16 cm olan bir eşkenar dörtgenin çevresi kaç cm'dir?
Cevap D. Köşegenler dik kesişir ve birbirini ortalar; yarıları 6 ve 8 cm. Bu iki yarı bir dik üçgenin dik kenarlarıdır: kenar = √(36 + 64) = 10 cm. Çevre 4 · 10 = 40 cm. 96 şıkkı alanın kendisidir; soruyu "alan" diye okuyan oraya gider.
Kendini dene
Paralelkenarın köşegenleri her zaman eşit uzunluktadır.
Paralelkenarda ardışık iki açının açıortayları dik kesişir.
Kenarı 5 cm ve bir köşegeni 6 cm olan eşkenar dörtgenin öteki köşegeni 8 cm'dir.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Paralelkenar ve Eşkenar Dörtgen soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Her eşkenar dörtgen kare midir?
Hayır. Karenin bütün açıları 90°'dir; eşkenar dörtgende ise yalnız kenarların eşit olması gerekir. Açıları 90° olan eşkenar dörtgen karedir.
Paralelkenar ve Eşkenar Dörtgen konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.