Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

AYT Geometri · konu anlatımı

Dönüşüm Geometrisi

Koordinat düzleminde öteleme, eksenlere ve doğrulara göre yansıma, orijin etrafında dönme: AYT Geometri dönüşüm geometrisi konu anlatımı ve çözümlü örnek.

Bir bakışta

  • Öteleme: (x, y) noktası a sağa, b yukarı giderse (x + a, y + b) olur.
  • Yansıma: x eksenine göre (x, −y), y eksenine göre (−x, y), orijine göre (−x, −y).
  • y = x doğrusuna göre (y, x), y = −x doğrusuna göre (−y, −x).
  • Orijin etrafında pozitif yönde 90° dönme: (x, y) → (−y, x).
  • Pozitif yön saat yönünün tersidir; saat yönünde 90° dönme, pozitif yönde 270° dönmeye eşittir.

Konu nedir?

Kareli kâğıda bir nokta koy. Onu sağa kaydırabilir, bir eksene göre aynalayabilir ya da orijin etrafında çevirebilirsin. Dönüşüm geometrisi bu üç hareketin koordinatlara nasıl yansıdığını inceler. Öteleme, yansıma ve dönme şeklin uzunluklarını ve açılarını korur; değişen yalnız şeklin yeridir.

Bilmen gerekenler

  • Öteleme: (x, y) noktası a birim sağa ve b birim yukarı ötelenirse (x + a, y + b) olur. Sola ve aşağı ötelemede a ve b negatif alınır.
  • Eksenlere göre yansıma: x eksenine göre (x, −y), y eksenine göre (−x, y), orijine göre (−x, −y).
  • Doğrulara göre yansıma: y = x doğrusuna göre (y, x); y = −x doğrusuna göre (−y, −x). x = a doğrusuna göre (2a − x, y); y = b doğrusuna göre (x, 2b − y).
  • Noktaya göre yansıma: Bir noktanın K noktasına göre yansıması alınırken K, nokta ile görüntüsünün orta noktası olur.
  • Dönme: Orijin etrafında pozitif yönde (saat yönünün tersi) 90° dönmede (x, y) → (−y, x); 180° dönmede (x, y) → (−x, −y); 270° dönmede (x, y) → (y, −x).
  • Negatif yönde (saat yönünde) 90° dönme, pozitif yönde 270° dönmeyle aynıdır.
  • Art arda dönüşümler: İşlemler sırasıyla uygulanır; sıra değişirse sonuç değişebilir.

Sık yapılan hatalar

  • Pozitif yönü saat yönü sanmak. Matematikte pozitif yön saat yönünün tersidir; (1, 0) noktası pozitif yönde 90° dönünce (0, 1) olur.
  • y = x ve y = −x doğrularına göre yansımaları karıştırmak. İkisinde de koordinatlar yer değiştirir; y = −x'te ayrıca iki işaret de değişir.
  • Art arda dönüşümlerde ikinci işlemi başlangıç noktasına uygulamak. Her işlem bir öncekinin sonucuna uygulanır; ara sonucu yazmayan öğrenci burada kaybeder.

Nasıl çalışmalı?

Kuralları ezberlemeden önce (2, 1) gibi basit bir noktayı kareli kâğıtta gerçekten yansıt ve döndür. Kâğıdı 90° çevirip noktanın nereye gittiğine bakmak bile işe yarar. Böylece tablodaki her satırı kendin doğrulamış olursun ve sınavda emin olamadığında aynı denemeyi birkaç saniyede zihninde yaparsın. Art arda dönüşüm sorularında her adımın sonucunu ayrı bir satıra yaz; tek satırda iki işlem yapmaya çalışmak hata getirir.

(x, y) noktasının görüntüsü

DönüşümGörüntü
x eksenine göre yansıma(x, −y)
y eksenine göre yansıma(−x, y)
Orijine göre yansıma(−x, −y)
y = x doğrusuna göre yansıma(y, x)
y = −x doğrusuna göre yansıma(−y, −x)
x = a doğrusuna göre yansıma(2a − x, y)
y = b doğrusuna göre yansıma(x, 2b − y)
Orijin etrafında pozitif yönde 90°(−y, x)
Orijin etrafında 180°(−x, −y)
Orijin etrafında pozitif yönde 270°(y, −x)

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

A(3, −2) noktasının önce y = x doğrusuna göre yansıması alınıyor, sonra elde edilen nokta orijin etrafında pozitif yönde 90° döndürülüyor. Son durumda elde edilen noktanın koordinatları nedir?

Kendini dene

(4, 1) noktasının y eksenine göre yansıması (4, −1)'dir.

Orijin etrafında 180° dönme, orijine göre yansımayla aynı sonucu verir.

(2, 5) noktasının x = 3 doğrusuna göre yansıması (4, 5)'tir.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Dönüşüm Geometrisi soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Dönüşüm geometrisi TYT'de de sorulur mu?

Katalogda AYT oturumunda yer alıyor. Öteleme ve yansımanın temel fikri ise TYT'deki analitik ve şekilli sorularda da işine yarar.

Dönüşüm Geometrisi konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.