Erken üyelik açık: ilk planın ücretsiz · 2 dakikada gün gün planın hazır.Hemen başla

LGS T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük · konu anlatımı

Bir Kahraman Doğuyor

Mustafa Kemal'in Selanik'teki çocukluğu, okulları ve onu yetiştiren dönem. LGS İnkılap Tarihi Bir Kahraman Doğuyor, çözümlü örnek.

Bir bakışta

  • Fransız İhtilali (1789) daha çok siyasi, Sanayi İnkılabı daha çok ekonomik sonuçlar doğurdu.
  • Osmanlı yenileşme adımları: Tanzimat (1839), Islahat (1856), I. Meşrutiyet (1876), II. Meşrutiyet (1908).
  • Mustafa Kemal 1881'de, farklı milletlerin bir arada yaşadığı liman kenti Selanik'te doğdu.
  • Okul sırası: Şemsi Efendi Okulu → Selanik Askerî Rüştiyesi → Manastır Askerî İdadisi → İstanbul'da Harp Okulu ve Harp Akademisi.
  • "Kemal" adını Selanik Askerî Rüştiyesindeki matematik öğretmeni verdi.

Konu nedir?

Bir liderin fikirleri bir günde oluşmaz. Mustafa Kemal'in bağımsızlık, cumhuriyet ve çağdaşlaşma düşünceleri de çocukluğunu geçirdiği Selanik'in kalabalık sokaklarında, okuduğu kitaplarda ve gittiği okullarda filizlendi. Bu ünite iki şeyi anlatır: 20. yüzyılın başında Avrupa'nın ve Osmanlı Devleti'nin nasıl bir değişim içinde olduğunu ve bu ortamda yetişen Mustafa Kemal'in öğrenim hayatını. Sonraki ünitelerin zemini burada atılır.

Bilmen gerekenler

  • Avrupa'daki değişimler: Fransız İhtilali (1789) ile yayılan milliyetçilik, eşitlik ve özgürlük fikirleri çok uluslu devletleri sarstı; Osmanlı Devleti'nde de bazı topluluklar bağımsızlık için ayaklandı. Sanayi İnkılabı ile makineleşen Avrupa devletleri hammadde ve pazar arayışına girdi; bu durum sömürgeciliği güçlendirdi ve Osmanlı'daki yerli üretimi zayıflattı.
  • Osmanlı'nın yenileşme çabaları: Devleti kurtarmak için Tanzimat Fermanı (1839), Islahat Fermanı (1856), I. Meşrutiyet (1876) ve II. Meşrutiyet (1908) gibi adımlar atıldı. I. Meşrutiyet ile ilk anayasa olan Kanun-i Esasi ilan edildi ve meclis açıldı.
  • Selanik'in ortamı: Mustafa Kemal 1881'de Selanik'te doğdu. Bir liman kenti olan Selanik'te farklı milletler bir arada yaşıyor, Avrupa'daki yeni fikirler hızla duyuluyordu.
  • Ailesi: Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Önce mahalle mektebine başladı, babasının isteğiyle modern eğitim veren Şemsi Efendi Okulu'na geçti.
  • Öğrenim hayatı: Selanik Askerî Rüştiyesinde matematik öğretmeni ona "Kemal" adını verdi. Ardından Manastır Askerî İdadisinde okudu; burada Namık Kemal gibi şairlerin vatan ve özgürlük temalı eserlerini tanıdı. İstanbul'da Harp Okulunu ve Harp Akademisini bitirerek kurmay yüzbaşı oldu.
  • Kişilik özellikleri: Okuduğu kitaplar, yaşadığı şehirler ve tanıdığı insanlar; vatanseverlik, liderlik, ileri görüşlülük ve açık fikirlilik gibi özelliklerini geliştirdi.

Sık yapılan hatalar

  • Fransız İhtilali ile Sanayi İnkılabını karıştırmak. İhtilal daha çok siyasi sonuçlar (milliyetçilik), Sanayi İnkılabı daha çok ekonomik sonuçlar (hammadde ve pazar arayışı) doğurdu.
  • Okulları sırasız ezberlemek. Sıra Selanik, Manastır, İstanbul'dur. Şehirler büyüdükçe onun tanıdığı dünyanın da genişlediğini fark edersin.
  • Bilgide kalıp yoruma geçmemek. LGS çoğu zaman yalnız bilgiyi sormaz; bir olayı anlatıp onun hangi kişilik özelliğini gösterdiğini sorar.

Nasıl çalışmalı?

Mustafa Kemal'in öğrenim hayatını bir şerit hâlinde çiz: şehir, okul ve orada yaşanan bir olay. Örneğin Manastır'ın altına "Namık Kemal'in şiirlerini tanıdı" yaz. Sonra her bilgiyi bir kişilik özelliğiyle eşleştir: kitap okumaya düşkünlüğünü çok yönlü düşünmesine, Selanik'in çok kültürlü ortamını açık fikirliliğine bağla. Metin ve görsel sorularında, metinde hiç geçmeyen bir bilgiyi içeren seçeneği ilk elde ele.

Zaman çizelgesi

  1. 1789Fransız İhtilali; milliyetçilik, eşitlik ve özgürlük fikirleri yayılmaya başladı.
  2. 1839Tanzimat Fermanı ilan edildi.
  3. 1856Islahat Fermanı ilan edildi.
  4. 1876I. Meşrutiyet ilan edildi; ilk anayasa Kanun-i Esasi yürürlüğe girdi.
  5. 1881Mustafa Kemal Selanik'te doğdu.
  6. 1905Harp Akademisini bitirip kurmay yüzbaşı oldu.
  7. 1908II. Meşrutiyet ilan edildi.

Çözümlü örnek soru

Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.

Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisinde okurken Namık Kemal'in vatan ve özgürlük konulu şiirlerini okumuştu. Çocukluğunu ise farklı milletlerden insanların bir arada yaşadığı, Avrupa'daki yeni fikirlerin hızla duyulduğu Selanik'te geçirmişti. Bu bilgilerden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Kendini dene

Mustafa Kemal'e "Kemal" adını Manastır Askerî İdadisindeki bir öğretmeni vermiştir.

Sanayi İnkılabı, Avrupa devletlerinin hammadde ve pazar arayışını artırdı.

Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik fikri, çok uluslu Osmanlı Devleti'ni güçlendirdi.

Bu konudan daha fazla soru çöz

Soru havuzunda Bir Kahraman Doğuyor soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.

Sık sorulanlar

Bu ünitede tarih ezberlemem gerekir mi?

Birkaç tarih yeter: 1789 Fransız İhtilali, 1839 Tanzimat, 1876 I. Meşrutiyet, 1881 Mustafa Kemal'in doğumu, 1908 II. Meşrutiyet. Sorular daha çok olaylar arasındaki neden-sonuç bağını ve bu ortamın Mustafa Kemal'in kişiliğine etkisini yoklar.

Bir Kahraman Doğuyor konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?

modepick planında bu konu 2 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.