Bir bakışta
- Yöntem genel yoldur (tartışma); teknik onun sınıftaki uygulanışıdır (panel, münazara).
- Panelde başkan yönetiminde sohbet edilir; sempozyumda konuşmacılar farklı yönleri ayrı ayrı sunar.
- Münazarada iki karşıt grup jüri önünde tartışır; forumda dinleyiciler de söz alır.
- Beyin fırtınasında fikirler eleştirilmez, nicelik önemlidir, değerlendirme sona kalır.
- İşbirlikli öğrenmenin olmazsa olmazları: olumlu bağımlılık ve bireysel sorumluluk.
Konu nedir?
Yöntem, hedefe ulaşmak için izlenen genel yoldur; teknik ise yöntemin sınıfta uygulanma biçimidir. Tartışma bir yöntemdir. Sınıfın önüne iki karşıt grup çıkarıp bir jüri oluşturduğunda bu yöntemi münazara tekniğiyle uygulamış olursun. Sınavda bir ders etkinliği anlatılır ve hangi yöntem ya da tekniğin kullanıldığı sorulur. Bu yüzden her tekniğin onu ötekilerden ayıran özelliğini bilmen gerekir; ayrıntıların çoğu bu özelliğin etrafına serpiştirilmiş süstür.
Bilmen gerekenler
- Anlatım (düz anlatım): Öğretmen merkezlidir; çok bilgiyi kısa sürede kalabalık bir gruba aktarır, öğrenci daha çok dinleyicidir.
- Soru-cevap: Düşünmeyi ve katılımı canlandırır. Sokrates'in yaklaşımı ironi (bilgisizliği fark ettirme) ve doğurtma (öğrencinin doğru bilgiye kendisinin ulaşması) aşamalarını içerir.
- Tartışma teknikleri: Panel (açık oturum), küçük bir grubun bir başkan yönetiminde dinleyiciler önünde sohbet havasında tartışmasıdır. Sempozyumda konuşmacılar konunun farklı yönlerini sırayla sunar. Münazarada iki karşıt grup bir jüri önünde görüşünü savunur. Forumda dinleyiciler de soru ve görüşleriyle tartışmaya katılır. Vızıltı grupları küçük gruplarla yapılan kısa süreli tartışmalardır.
- Gösterip yaptırma: Beceri (psikomotor) öğretiminde kullanılır; öğretmen işlemi gösterir, öğrenci gözetim altında yapar.
- Örnek olay: Gerçek ya da gerçeğe yakın bir durum incelenir, nedenleri çözümlenir ve çözüm önerileri geliştirilir.
- Drama ve rol oynama: Yaratıcı drama, ısınma, canlandırma ve değerlendirme aşamalarıyla bir durumu doğaçlama yoluyla yaşantıya dönüştürür. Rol oynamada öğrenci başka birinin yerine geçerek onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışır.
- Beyin fırtınası: Bir soruna kısa sürede çok sayıda fikir üretilir; fikirler eleştirilmez, nicelik önemlidir ve değerlendirme sona bırakılır.
- Proje: Öğrencinin uzun süreli, planlı ve bağımsız çalışmayla gerçek bir soruna yönelik ürün ortaya koymasıdır.
- İşbirlikli öğrenme: Grup üyeleri ortak bir amaç için birbirine bağımlıdır. Temel öğeleri olumlu bağımlılık, bireysel sorumluluk, yüz yüze etkileşim, sosyal beceriler ve grup sürecinin değerlendirilmesidir. Teknikler: ayrılıp birleşme (Jigsaw), birlikte öğrenme, öğrenci takımları başarı bölümleri, takım-oyun-turnuva, grup araştırması.
Sık yapılan hatalar
KPSS'de en çok panel ile sempozyum karıştırılır. Panelde konuşmacılar bir başkanın yönetiminde karşılıklı sohbet eder; sempozyumda her konuşmacı konunun farklı bir yönünü sırayla ve ayrı ayrı sunar.
- Beyin fırtınası sırasında fikirleri hemen değerlendirmek. "Bu olmaz" dendiği an teknik bozulur; değerlendirme sona kalır.
- Her grup çalışmasını işbirlikli öğrenme sanmak. Olumlu bağımlılık ve bireysel sorumluluk yoksa işbirlikli öğrenme olmaz; bütün işi bir öğrencinin yaptığı grup ödevi bu yüzden işbirlikli sayılmaz.
- Örnek olayı drama ile karıştırmak: örnek olayda durum canlandırılmaz, çözümlenir.
Nasıl çalışmalı?
Her teknik için bir satırlık kimlik kartı yaz: münazara için jüri ve karşıt gruplar, Jigsaw için uzman grupları, forum için dinleyicinin söz alması, beyin fırtınası için eleştiri yasağı, gösterip yaptırma için psikomotor beceri. Vaka sorusunu okurken bu ayırt edici öğeyi ara; konu, sınıf düzeyi ya da öğretmenin branşı gibi ayrıntılar çoğunlukla çeldiricidir. İşbirlikli öğrenme tekniklerinde ödülün neye göre verildiğine de bak: bireysel puanlardaki gelişme öğrenci takımları başarı bölümlerine, turnuva masaları takım-oyun-turnuvaya götürür.
Çözümlü örnek soru
Önce kendin çöz, sonra şıkkını seç.
Sosyal bilgiler öğretmeni "deprem" konusunu dört alt başlığa ayırıyor. Her gruptan bir öğrenci, aynı alt başlığı alan diğer gruplardaki arkadaşlarıyla bir araya gelip o başlıkta uzmanlaşıyor; ardından kendi grubuna dönüp öğrendiklerini arkadaşlarına öğretiyor. Bu etkinlikte kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap C. Konunun dört parçaya bölünmesi, her parçanın uzman grubunda çalışılması ve öğrencilerin ana gruba dönüp öğretmesi ayrılıp birleşme tekniğinin belirleyici özelliğidir. Öğrenci takımları başarı bölümlerinde takımlar, üyelerin bireysel sınav puanlarındaki gelişmeyle ödüllendirilir. Beyin fırtınası, münazara ve örnek olayda uzman grubu yapısı yoktur.
Kendini dene
Beyin fırtınasında üretilen her fikir söylendiği anda tartışılıp elenmelidir.
Jigsaw tekniğinde öğrenciler bir alt başlıkta uzmanlaşıp ana gruplarına dönerek onu öğretir.
Örnek olay yönteminde öğrenciler ele alınan durumu doğaçlama yoluyla canlandırır.
Bu konudan daha fazla soru çöz
Soru havuzunda Öğretim Yöntem ve Teknikleri soruları seni bekliyor. Yanlışların kendiliğinden deftere düşer, plan zayıf olduğun konuyu öne alır.
Sık sorulanlar
Yöntem ile teknik arasındaki fark nedir?
Yöntem hedefe ulaşmak için izlenen genel yoldur (örneğin tartışma yöntemi); teknik bu yöntemin sınıfta uygulanma biçimidir (panel, münazara).
Öğretim Yöntem ve Teknikleri konusuna ne kadar zaman ayırmalıyım?
modepick planında bu konu 3 çalışma bloğu (blok başına yaklaşık 45 dakika) olarak yer alır; zayıfsan plan bu süreyi artırır, iyi biliyorsan kısa bir yoklamayla geçer.